Najpierw granie, potem długi. Spłacanie długów bez przerwania grania przypomina wylewanie wody z łodzi, w której jest dziura. Leczenie uzależnienia jest pierwszym krokiem wyjścia z długów, nie ostatnim.
1. Przestań pożyczać
- Żadnych nowych pożyczek „na spłatę” ani „na ostatni raz”. Każda kolejna to nowe koszty i krótszy czas do następnej katastrofy.
- Zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel. Firma pożyczkowa lub bank muszą to sprawdzić i przy zastrzeżonym numerze nie powinni udzielić kredytu. Zastrzeżenie można cofnąć, ale to dobry hamulec na moment słabości.
- Uważaj na ogłoszenia typu „pożyczka bez BIK”, „prywatny pożyczkodawca”, „konsolidacja dla zadłużonych bez dochodu”. To często bardzo drogie pożyczki albo oszustwa, w których płaci się „opłatę” z góry.
2. Spisz wszystko i policz realne możliwości
Wypisz każde zobowiązanie: kto, ile zostało, ile miesięcznie, czy są opóźnienia, czy sprawa jest już w sądzie lub u komornika. Potem policz, ile możesz co miesiąc przeznaczyć na długi po opłaceniu mieszkania, jedzenia, leków i rachunków. Ta jedna liczba jest podstawą rozmów z wierzycielami.
3. Dogaduj się z wierzycielami
- Napisz do każdego wierzyciela (mailem albo listem — zostaje ślad) i zaproponuj ratę, na którą realnie Cię stać. Poproś o wstrzymanie odsetek i kosztów.
- Ugoda ma być na piśmie, zanim cokolwiek wpłacisz. Nie obiecuj więcej, niż dasz radę płacić.
- Najpierw zajmij się sprawami, które są już w sądzie albo u komornika.
- Przejrzyj umowy pożyczek: jeśli firma naruszyła niektóre przepisy ustawy o kredycie konsumenckim (np. przekroczyła ustawowy limit kosztów), możesz złożyć pisemne oświadczenie o sankcji kredytu darmowego — wtedy oddajesz tylko pożyczony kapitał. Termin to rok od wykonania umowy.
4. Windykacja, sąd, komornik — co kto może
- Windykator to nie komornik. Może dzwonić i pisać, ale nie może wejść do domu, niczego zająć ani zabrać z konta. Nękanie (telefony o każdej porze, groźby) zapisuj i zgłaszaj.
- Nigdy nie ignoruj listów z sądu. Od doręczenia nakazu zapłaty masz tylko 2 tygodnie na sprzeciw. Sprawdź, czy kwota się zgadza i czy dług nie jest przedawniony (roszczenia firm wobec konsumenta przedawniają się co do zasady po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego).
- Komornik działa dopiero na podstawie tytułu wykonawczego. Z pensji może zająć do połowy wynagrodzenia netto, ale płaca minimalna netto (przy pełnym etacie) jest wolna od zajęcia. Na koncie co miesiąc wolna jest kwota równa 75% płacy minimalnej.
- Nie przepisuj majątku na rodzinę, żeby „uciec” przed wierzycielami — to może być przestępstwo, a wierzyciel może taką czynność podważyć w sądzie.
5. Gdy długów nie da się spłacić
Jeśli nawet przy ugodach nie widać końca, sprawdź upadłość konsumencką. Nie trzeba mieć majątku ani dochodu; sąd może ustalić plan spłaty albo umorzyć długi. Majątek, w tym mieszkanie, sprzedaje wtedy syndyk.
Bezpłatna pomoc
- Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie — punkty działają w każdym powiecie; zapisy w starostwie lub urzędzie miasta.
- Rzecznik Finansowy — przy sporze z bankiem czy firmą pożyczkową.
- Pomoc psychologiczna — długi to ogromny stres. Telefony i poradnie →
Dla bliskich: nie poręczaj i nie bierz kredytów „na spłatę” za osobę, która nadal gra. Pomoc finansowa ma sens dopiero razem z leczeniem i przejrzystym planem. Więcej wskazówek →
Ostatnia aktualizacja: 31 października 2026 r.
- Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 45 (sankcja kredytu darmowego); Kodeks cywilny, art. 118 (przedawnienie).
- Kodeks postępowania cywilnego — termin sprzeciwu od nakazu zapłaty; Kodeks pracy, art. 87 i 87¹ (granice potrąceń); Prawo bankowe, art. 54 (kwota wolna na rachunku).
- Ustawa o zastrzeżeniu numeru PESEL (obowiązek sprawdzania zastrzeżenia przez kredytodawców).